Lubliniec - Ocalić od zapomnienia

enfrdeitptrues

Pomnik "Za waszą i naszą wolność"

Zimą 1945r. w miejscu zniszczonego przez Niemców w 1939r. (skrzyżowanie ulic Oświęcimskiej i Paderewskiego) pomnika poświęconego Józefowi Piłsudskiemu, pochowano w 3 zbiorczych mogiłach - 74 żołnierzy Armii Czerwonej, którzy zginęli podczas walk na terenie powiatu lublinieckiego jakie toczyły się 19 i 20 stycznia 1945r, a także zostali zabici w kwietniu 1945r. podczas starć z oddziałami partyzanckimi, które nie złożyły broni po wkroczeniu wojsk sowieckich na te tereny.


Pomnik poświęcony Józefowi Piłsudskiemu,
na jego miejscu  - tu po wojnie pochowano, żołnierzy radzieckich,
a następnie postawiono pomnik

Pod koniec czerwca 1945r. w miejscu mogił postawiono pomnik, który wykonany był z betonu w kształcie stożka, na którym znajdowała się gwiazda pięcioramienna - z napisem w języku polskim i rosyjskim: "Wieczna Chwała Bohaterom Poległym w Walkach z Hitleryzmem".

Uroczystość odsłonięcia pomnika, ufundowanego przez miasto Lubliniec, odbyła się z inicjatywy Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. W wydarzeniu tym wzięły licznie zgromadzone organizacje społeczne i młodzieżowe, oraz mieszkańcy miasta. Pomnik odsłonił po, zagranym "Marszu żałobnym" Chopina, burmistrz miasta Władysław Kutzner. Ze strony Armii Czerwonej w odsłonięciu wziął udział wojskowy komendant miasta Lublińca - kapitan Gorborukow. Na koniec uroczystości odegrano hymn Polski. Po czym nastąpiła defilada. Tego dnia zbierano także pieniądze na "odbudowę Warszawy", zebrano 3 tyś złotych.

W listopadzie 1953r. ciała żołnierzy zostały ekshumowane i przeniesione do Tarnowskich Gór na cmentarz wojenny - znajdujący się w zachodniej części Parku Miejskiego.


Pomnik na cmentarzu wojenny w Tarnowskich Górach,
gdzie ekshumowano żołnierzy radzieckich z terenów powiatu lublinieckiego

W tym samym roku, na ten sam cmentarz w Tarnowskich Górach trafili bezimienni żołnierze radzieccy ekshumowani z naszego regionu z: 3 zbiorowych mogił przy szosie Lubliniec - Lisów w Kochanowicach (47 ciał); 4 zbiorowych mogił z cmentarza w Boronowie (36 ciał); 4 zbiorowych mogił w Herbach przy skrzyżowaniu dróg Lubliniec Częstochowa, Boronów Herby (26 ciał); 5 zbiorowych mogił z cmentarza w Jędrysku Kaletach (53 ciała); 3 zbiorowych mogił z cmentarza w Dobrodzieniu (101 ciał); mogiły na cmentarzu w Lubecku (80 ciał); z mogiły na cmentarzu w Myślinie (59 ciał);


Miejsce na cmentarzy wojennym w Tarnowskich Górach,
gdzie złożono ciała żołnierzy radzieckich z powiatu lublinieckiego

Jest całkiem możliwe, że po ekshumacji (w latach 50-tych) pomnik w formie stożka, został zastąpiony nowym pomnikiem składającym się z trzech płyt. Napis pozostał bez zmian.




Pomnik "Za naszą i waszą" w Lublińcu, kadr z filmu z lat 70-tych

Pomnik, został rozebrany na początku lat 70-tych i przeniesiony do Kochanowic na plac przed budynkiem szkoły. Mimo, informacji, że został on przeniesiony z Lublińca, nie odpowiada on wcześniejszym opisom, być może po ekshumacji w 1953r., przebudowano go.

Pomnik poświęcony Armii Czerwonej w Kochanowicach

Za to 11 stycznia 1972r. postawiono nowy pomnik ku czci poległych "Za naszą i waszą wolność" - "За вашу и нашу свободу", tym razem pomiędzy budynkiem Urzędu Miasta, a urzędem Rejonowym (dzisiaj Starostwem).

Pomnik ten został rozebrany w kwietniu 1991r. Pozostał po nim murowany skwerek, który w 1996r. obłożono drewnianymi półokręglakami.

Na podstawie:
Trybuna Robotnicza 1945 nr 129
Archiwum Hufca Lubliniec
http://www.pobeda1945.su/burial/6746
https://obd-memorial.ru